تبلیغات
نسیم جنت - سورۀ الحمد (فاتحة الکتاب)
نسیم جنت
نوشته شده در تاریخ یکشنبه 9 مرداد 1390 توسط خادم المهدی | نظرات ()


شاهکار ادبیات و عرفان
آورده اند ابن عباس روزی از حضور امیر المؤمنین خارج شده و مکرر، الله اکبر و لا حول و لا قوة الا بالله می گفت، لبخند بر لب داشت و تعجب از سراسر وجودش می بارید. در حلقه دوستان گفت: با علی ابن ابیطالب (ع) نجوایی در مورد سورۀ الحمد داشتیم، امام فرمودند: ابن عباس اگر بنویسیم معانی و حقایق فاتحة الکتاب را، هفتاد شتر باید نوشته ها را حمل نمایند!

و ادامه داد که من با امیر المؤمنین (ع) از سر شب نشستیم تا وقت نماز صبح امام شروع به تفسیر حمد فرمودند و چون سحر شد، هنوز اما در وصف «باء» بسم الله سخن می گفت.

 با توجه به این خاطرۀ زیبا، از سوره حمد سخن گفتن آنقدر مشکل می شود که کسی نیست در این وادی قدم بگذارد.

در اصطلاحات قرآنی و نامگذاری سوره ها و نامگذاری پیامبران و امامان هدی، یک اصل به دقت باید مورد نظر باشد که نامها بی مسمی نیست ، وقتی می گویند امام پنجم باقرالعلوم است این نام بدون کم و کاست، جامع عمل و عملیاتی و دقیق است. آنطور نیست که ما نامگذاری می کنیم و گاه زشت رویی را پریچهره و بد جمالی را زُهره می نامیم. در خبر آمده است که خداوند متعال 104کتاب بر انسان ها نازل فرموده است و در بین این 104کتاب تورات، انجیل ، زبورو قرآن را برگزیده است و از بین این 4 کتاب قرآن را انتخاب فرموده است و علوم جمیع کتب و تجربۀ انبیاء را در آن مندرج فرموده است. آنگاه همۀ برکات و صواب علوم را در قرآن جمع نمود، در سوره های مفصل (منظور بقره) وضع نموده است و بعد فاتحةالکتاب را انتخاب  فرموده و همۀ برکات آن علوم و ثواب تلاوت و علم و دانش قرآن را در آن جمع نموده است و هرکس سوره فاتحةالکتاب را بخواند چنان باشد که 104کتاب خدا را خوانده و از ثوابش بهره مند شده باشد و هرکس معنی حمد را بداند گویی معانی 104کتاب خدا را درک نموده است.

این سورۀ عظیم با 15نام خوانده می شود و یکی از سوره هایی است که تماماً یک جا نازل شده است. فاتحةالکتاب، سورۀ حمد وشکر، سورة الدعا، ام القران، ام الکتاب، سبع المثانی، سورة الوافی، سورة الکافی، سورة الشفاء، سورة  الصلوة، سورة الکنز، سورة التعلیم، سورة المناجات، سورة التفویض، سورة الرقبه و هر اسمی که این سوره به نام آن خوانده می شود حامل رمزی است ، و این سوره با توجه به کوتاهی در متن و بلندی در عظمت 15نام دارد که نام ها همۀ شاهکارهای ادبیات هستند. مثلاً فاتحة الکتاب یعنی افتتاح کتاب، به معنی دژ محکم قرآن یا درب ورود و باب سخن خدا ، باب منطق خدا، این سوره حمد در حدیث آمده است، پیامبر اکرم فرمودند: اگر مریض خوب نشد وصحت و سلامت نیافت باید تعجب کنید و در ادامه فرمودند: به خدا برادرم عیسی با اذن قرآئت این ذکر مردگان را زنده می کرد! و فرمودند: فاتحة الکتاب شفاء من کل داء امن ذکر(فاتحة الکتاب شفای جمیع دردهاست).

سوره حمد تنها سوره ای است که بسم الله الرحمن الرحیم آن جزء عدد آیات است یعنی این مسئله را متصور می سازد که بسم الله الرحمن الرحیم جزء حمد است و در هرجای دیگر اگر به کار می رود اتخاذ از حمد است، اما بسم الله  الرحمن الرحیم ،حمد نیست. ائمۀ هدی گاهی که می خواستند از سوره حمد نام ببرند آن را ام الکتاب یا ام القرآن می خوانند. این نام بسیار نام سنگین و با وقار و پرمحتوایی است ، ام یعنی:اصل، یعنی مادر و این سوره یعنی اصل قرآن و گاه ام را امام معنی نموده اند یعنی امام قرآن ، پیشرو قرآن.

امام حسین (ع) در دعای عرفه وقتی خدا را قسم می دهد می فرماید: به حق سبع المثانی و القرآن العظیم، یعنی سورۀ حمد را به نام «سبع المثانی» می خواند در برابر کل قرآن. در اصطلاح عامیانه یعنی ، حمد یک طرف، همۀ قرآن هم یک طرف و یعنی حمد به تنهایی هم وزن قرآن، البته این از نظر معنی و عظمت است، سبع المثانی یعنی هفت دوتایی.

پیامبر اکرم (ص) فرمودند: که نماز بدون حمد مقبول نیست (لاصلوة الابه فاتحة الکتاب) لذا سورۀ حمد را (عین الصلوة) نامیدند.

پس هر گاه بنده بگوید بسم الله الرحمن الرحیم (1). حق تعالی گوید:بنده من شروع به نام من می کند. بر من و اجب شد که جمیع امور دنیایی و اخروی او را برایش انجام دهم و در احوال و اموال او برکت دهم . و چون بنده گوید:الحمدلله رب العالمین(2)، حق تعالی فرماید: بندۀ من به ثنا و ستایش من اقدام می نماید. و چون بنده گوید، الرحمن الرحیم(3(، از جناب الهی خطاب آید که بندۀ من به ستایش من اشتغال دارد و ثنای من ورد زبانش قرار داده است . و چون بنده گوید: ملک یوم الدین(4(، حق تعالی فرماید بندۀ من مجد و بزرگواری من می گوید؟ و چون بنده گوید: إیاک نعبد إیاک نستعین(5)، حق تعالی فرماید: که این است عهدی که روز ازل بین من و او میثاق شد و این اوصافی که ذکر می کند مخصوص من است و غیر مرا در او راه نیست. و چون بنده می گوید: اهدنا الصرط المستقیم(6) صرط الذین أنعمت علیهم غیر المغضوب علیهم ولا الضالین(7)، خداوند می فرماید: که این خواسته بندۀ من است و این گمان بندۀ من به من است . پس بر من که خدای اویم واجب است که او را به راه راست برسانم و همه حوایج او را برآورده سازم.

حال ای اهل نماز، ای اهل صلاة، ای بندگان خوب خدا زمانی که به نماز می ایستیم، این رابطه دو جانبه را درک می کنیم؟ آیا در جواب خواندنت لبیک حق را می شنوی؟ اگر تا امروز نشنیده ای ، گوش خود را بشوی، پاک کن، آماده کن و قرائت نماز را آرام کن تا جواب او را بشنوی. حیف است از این همه عنایتها بی بهره باشیم.

تا فرصت از دست نرفته است بیاییم حمد را که عین الصلوة است، سورۀ تقسیم شده بین خدا و انسان است، شفای همۀ دردهاست، ذکر غالب خود سازیم و در هر فرصتی به تلاوتش اقدام کنیم.





برچسب ها: قرآن، فاتحة الکتاب، سوره حمد،
درباره وبلاگ
موضوعات
آخرین مطالب
نویسندگان
آرشیو مطالب
پیوند ها
پیوندهای روزانه
آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : 17526 نفر
بازدید این ماه : نفر
كل مطالب : عدد
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :















تمام حقوق این وبلاگ و مطالب آن متعلق به صاحب آن می باشد.

ابزار وبمستر

عکس

دانلود

قالب وبلاگ